Trong bối cảnh ngày 11 tháng 9 năm 2026, tỷ giá trung tâm của đồng nhân dân tệ so với đồng đô la Mỹ được công bố ở mức khoảng 6,7743, tăng khoảng 23 điểm cơ bản so với mức khoảng 6,7766 của phiên trước, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu đang phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về quản trị rủi ro tỷ giá. Đây là phiên tăng thứ ba liên tiếp của đồng nhân dân tệ, sau mức tăng khoảng 35 điểm cơ bản ngày 9 tháng 9 và khoảng 3 điểm cơ bản ngày 10 tháng 9.
Bối cảnh thị trường tiền tệ ngày 11 tháng 9
Các mức tỷ giá trung tâm khác cũng cho thấy sự phân hóa rõ nét: đồng euro ở mức khoảng 7,8367 nhân dân tệ, 100 yên Nhật khoảng 4,3614, đồng đô la Hồng Kông khoảng 0,8638, đồng bảng Anh khoảng 9,1210, đồng đô la Úc khoảng 4,8330, đồng đô la New Zealand khoảng 3,9192 và đồng franc Thụy Sĩ khoảng 8,3072 nhân dân tệ. Trong khi đó, chỉ số đô la Mỹ giao dịch quanh mức 99,03 điểm, cho thấy đồng bạc xanh vẫn giữ được vị thế tương đối vững chắc trên thị trường quốc tế.
Vì sao thanh toán xuyên biên giới cần chiến lược riêng
Trong thương mại quốc tế, rủi ro tỷ giá không chỉ đến từ một đồng tiền duy nhất. Một doanh nghiệp Việt Nam có thể ký hợp đồng bằng đồng đô la Mỹ với đối tác châu Âu, nhập nguyên liệu từ Trung Quốc thanh toán bằng nhân dân tệ và bán hàng nội địa thu bằng đồng Việt Nam. Mỗi giao dịch như vậy tạo ra một lớp rủi ro tiền tệ riêng biệt, và việc chỉ theo dõi một cặp tỷ giá sẽ không đủ để bảo vệ lợi nhuận.
Khi đồng nhân dân tệ tăng giá so với đồng đô la Mỹ trong ba phiên liên tiếp, doanh nghiệp nhập khẩu thanh toán bằng nhân dân tệ có thể chịu chi phí cao hơn nếu quy đổi từ đồng Việt Nam. Ngược lại, doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc có thể hưởng lợi nhẹ. Sự khác biệt này đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải xây dựng chiến lược phù hợp với cơ cấu đồng tiền thanh toán của chính mình.
Các công cụ phòng ngừa rủi ro phổ biến
Để giảm thiểu tác động của biến động tỷ giá, doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều công cụ khác nhau. Thứ nhất là hợp đồng kỳ hạn, cho phép khóa tỷ giá cho một giao dịch trong tương lai với thời hạn xác định. Thứ hai là hợp đồng hoán đổi tiền tệ, giúp cân đối dòng tiền giữa các đồng tiền khác nhau. Thứ ba là việc đa dạng hóa đồng tiền thanh toán, tránh phụ thuộc quá mức vào một loại ngoại tệ duy nhất.
Bên cạnh các công cụ tài chính, yếu tố nội tại của doanh nghiệp cũng rất quan trọng. Việc đàm phán điều khoản chia sẻ rủi ro tỷ giá với đối tác, lựa chọn thời điểm thanh toán linh hoạt và duy trì một lượng dự trữ ngoại tệ hợp lý đều góp phần giảm thiểu tổn thất khi thị trường biến động mạnh.
Áp lực từ giá dầu và hàng hóa
Một yếu tố cần được đưa vào bài toán quản trị rủi ro là giá năng lượng. Dầu Brent giao dịch quanh mức 105 đô la Mỹ một thùng với mức tăng khoảng 5%, trong khi dầu WTI ở mức khoảng 99,47 đô la Mỹ một thùng, tăng khoảng 5,56%. Rủi ro địa chính trị đang đóng vai trò chủ đạo trong đà tăng này. Chi phí vận tải và năng lượng tăng cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đặc biệt là những đơn vị có tỷ trọng chi phí logistics lớn.
Trong khi đó, trên thị trường kim loại quý, vàng COMEX giao dịch quanh mức 4367,9 đô la Mỹ một ounce với mức giảm khoảng 0,89%, còn bạc ở mức khoảng 63,835 đô la Mỹ một ounce, giảm khoảng 1,68%. Việc kim loại quý điều chỉnh trong khi chỉ số đô la Mỹ hồi phục cho thấy dòng vốn đang có sự dịch chuyển nhất định giữa các kênh đầu tư.
Tiền kỹ thuật số và tâm lý thị trường
Bitcoin giao dịch quanh mức 76.946 đô la Mỹ với mức giảm khoảng 1,91%. Với các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến thanh toán kỹ thuật số hoặc nắm giữ tài sản kỹ thuật số, biến động này là một lưu ý bổ sung về tính chất rủi ro cao của nhóm tài sản này.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp
Trước bối cảnh đồng nhân dân tệ tăng giá ba phiên liên tiếp và chỉ số đô la Mỹ quay lại mốc 99, doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực xuyên biên giới nên thực hiện một số biện pháp cụ thể. Một là rà soát lại toàn bộ hợp đồng có yếu tố ngoại tệ để xác định mức độ phơi nhiễm tỷ giá. Hai là xây dựng kịch bản cho các mức biến động khác nhau của USD/VND và nhân dân tệ để chủ động ứng phó. Ba là cân nhắc sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro phù hợp với quy mô và khẩu vị rủi ro của doanh nghiệp. Bốn là duy trì kênh thông tin cập nhật về tỷ giá và các yếu tố vĩ mô tác động.
Quản trị rủi ro tỷ giá không phải là hoạt động đầu cơ mà là một phần thiết yếu của quản trị tài chính doanh nghiệp. Trong môi trường thị trường biến động như hiện nay, sự chủ động và kỷ luật trong quản lý ngoại tệ sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ lợi nhuận và duy trì ổn định hoạt động kinh doanh.