Nếu có một điều thay đổi mang tính nền tảng cho thị trường ngoại hối tuần này, đó là việc lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5,09%, mức cao nhất kể từ năm 2007, và kỳ hạn 30 năm tiến gần 5,39%. Con số này không chỉ là tin tức của thị trường trái phiếu mà là sự dịch chuyển của chiếc neo dùng để định giá tài sản trên toàn cầu.
Điểm khởi đầu là cuộc họp Fed tuần trước. Việc tăng 25 điểm cơ bản lên 3,75%-4,00% không gây bất ngờ; điều bất ngờ là tuyên bố cứng rắn cho rằng rủi ro lạm phát vẫn cao hơn rủi ro việc làm và chưa đóng cánh cửa tăng lãi suất. Khi tín hiệu chính sách có ảnh hưởng nhất đảo hướng, mọi tài sản được chiết khấu bằng lãi suất đô la đều phải định giá lại.
Lợi suất tăng ngay lập tức phản ánh vào thị trường ngoại hối. Chỉ số USD tiến sát 101,80, EUR/USD giảm quanh 1,1375, GBP/USD giữ trên 1,3200 – mức thấp nhất kể từ 29 tháng 6. USD/CAD tăng năm ngày liên tiếp lên 1,4140, EUR/JPY kiểm tra đường trung bình 9 ngày tại 180,10 và AUD/JPY mất đường trung bình 100 ngày tại 111,10. Gần như mọi cặp tiền kể cùng một câu chuyện: trong môi trường lãi suất cao, đô la vẫn là nơi dòng vốn muốn ở lại nhất.
Đáng chú ý là vàng. Về lý thuyết, căng thẳng địa chính trị phải hỗ trợ vàng, nhưng lần này vàng bị đè nén từ ba phía: Fed cứng rắn, lãi suất thực cao và rủi ro Iran. Bạc giữ quanh 63,90 USD. Hiện tượng này chỉ ra rằng khi lãi suất thực đủ cao, chi phí nắm giữ tài sản không sinh lời sẽ thắng cả phần bù từ nhu cầu trú ẩn.
Với nhà đầu tư tại Việt Nam có đầu tư tài sản nước ngoài, điểm quan trọng là sự thay đổi này tác động tới chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá và tới chính tỷ giá VND. Khi đô la mạnh lên, VND thường yếu đi theo, giúp tăng lợi nhuận của tài sản định giá bằng đô la nhưng làm tăng chi phí của tài sản bằng đồng tiền khác. Vì vậy việc hoạch định tiền tệ quan trọng không kém việc chọn tài sản.
Mấu chốt tiếp theo là cuộc giằng co giữa lạm phát và tăng trưởng. Nếu dữ liệu tiếp tục ủng hộ hình ảnh lạm phát dai dẳng và kinh tế vững vàng, lợi suất và đô la sẽ còn tăng. Nếu việc làm hạ nhiệt rõ rệt, kỳ vọng sẽ nới lỏng nhanh và các tài sản bị đè nén có thể phục hồi. Lịch sử cho thấy giai đoạn lợi suất tăng nhanh là giai đoạn biến động cao, nên việc dành không gian chịu đựng biến động có giá trị hơn việc đặt cược một chiều.