Ngày 4/9, thị trường ngoại hối quốc tế lại ghi nhận sự biến động rõ rệt khi chỉ số USD – thước đo sức mạnh đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ chủ chốt – giảm sâu xuống dưới ngưỡng tâm lý quan trọng 99, dao động quanh vùng thấp khoảng 98,98. Sự suy yếu kéo dài của chỉ số USD đang định hình lại cục diện sức mạnh tương đối giữa các đồng tiền chủ chốt toàn cầu, đồng thời mở ra khoảng trống phục hồi cho nhiều đồng tiền thị trường mới nổi.
Nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy đồng USD suy yếu đến từ sự thay đổi tinh tế trong kỳ vọng về định hướng chính sách của Fed. Nhiều quan chức Fed gần đây phát đi tín hiệu thận trọng, nghiêng về nới lỏng, cộng với hàng loạt số liệu việc làm yếu kém của Mỹ, khiến thị trường bắt đầu định giá lại lộ trình lãi suất của Fed. Sự thay đổi kỳ vọng lãi suất lan truyền nhanh chóng sang thị trường USD và trái phiếu kho bạc: chỉ số USD giảm theo, còn lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cả ngắn và dài hạn cũng đi xuống đồng loạt.
Hệ quả dễ thấy nhất của việc đồng USD suy yếu là các đồng tiền phi Mỹ mạnh lên trên diện rộng. Trên thị trường Nhân dân tệ, hiệu ứng này thể hiện đặc biệt rõ. Ngày 4/9, tỷ giá trung tâm Nhân dân tệ so với USD đạt 6,7787, tăng 20 điểm cơ bản, còn tỷ giá trung tâm so với EUR, JPY và nhiều đồng tiền khác cũng mạnh lên. Đồng thời, tỷ giá giao ngay của EUR, GBP, AUD so với USD cũng ở trạng thái tương đối mạnh, khẩu vị rủi ro của thị trường có phần phục hồi.
Nhìn ở tầng logic sâu hơn, sự suy yếu của đồng USD phản ánh xu hướng tái phân bổ dòng vốn toàn cầu. Khi dữ liệu kinh tế Mỹ yếu đi và kỳ vọng cắt giảm lãi suất tăng lên, sức hấp dẫn của tài sản USD tương đối giảm, một bộ phận vốn chuyển hướng sang khu vực đồng EUR, châu Á – Thái Bình Dương và các thị trường khác có tiềm năng định giá và tăng trưởng tốt hơn. Quá trình tái phân bổ này thường đi kèm sự phục hồi từng giai đoạn của đồng tiền thị trường mới nổi và tài sản rủi ro.
Với các nền kinh tế định hướng xuất khẩu, USD suy yếu vừa mang đến cơ hội vừa đặt ra thách thức. Một mặt, đồng nội tệ mạnh lên giúp giảm chi phí nhập khẩu, giảm bớt áp lực lạm phát nhập khẩu. Mặt khác, sức cạnh tranh về giá của hàng xuất khẩu có thể bị suy giảm phần nào. Do đó, các ngân hàng trung ương và doanh nghiệp đều theo dõi sát diễn biến của USD để cân nhắc tác động tổng thể đến thương mại và kinh tế vĩ mô.
Đối với nhà đầu tư thông thường, điều cần cảnh giác nhất trước sự biến động của chỉ số USD là rủi ro mua đuổi bán tháo trong ngắn hạn. Thị trường ngoại hối chịu ảnh hưởng rất lớn từ tin tức, một bộ dữ liệu việc làm hay một phát ngôn của ngân hàng trung ương đều có thể gây biến động mạnh. Cách tiếp cận hợp lý là đưa diễn biến USD vào khung phân tích vĩ mô, chú trọng các biến số cốt lõi như chu kỳ lãi suất, chênh lệch tăng trưởng và tình hình địa chính trị, thay vì bị dẫn dắt bởi biến động điểm số hàng ngày.
Không kém phần quan trọng là sự lan tỏa của việc đồng USD suy yếu đến giá cả hàng hóa và dòng vốn quốc tế. Trong lịch sử, USD và giá các loại hàng hóa như vàng thường có quan hệ tương quan nghịch, USD suy yếu thường đi kèm giá kim loại quý tăng. Lần này, khi chỉ số USD rơi xuống dưới ngưỡng 99, giá vàng quốc tế và các kim loại quý chủ chốt đồng loạt bứt phá, một lần nữa khẳng định quy luật này. Nhà đầu tư toàn cầu đang theo dõi sát những biến động của các thị trường liên thông này.
Về phía trước, xu hướng của chỉ số USD vẫn còn nhiều bất định. Nếu kinh tế Mỹ hạ cánh mềm và lạm phát giảm dần, USD có thể sớm ổn định; ngược lại, nếu dữ liệu việc làm và lạm phát tiếp tục yếu, kỳ vọng cắt giảm lãi suất sẽ nóng hơn và USD có thể kéo dài đà suy yếu. Với công tác quản trị rủi ro tỷ giá của doanh nghiệp và phân bổ tài sản cá nhân, duy trì sự linh hoạt, phân tán rủi ro và phân tích thận trọng luôn là con đường vững chắc để ứng phó với biến động của thị trường.