Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đồng loạt tăng trong phiên giao dịch mới nhất, với kỳ hạn 10 năm cộng thêm 3,8 điểm cơ bản và kỳ hạn 2 năm tăng 4,6 điểm cơ bản chỉ trong một ngày. Điều đáng chú ý là lợi suất ở các kỳ hạn dài như 10 năm và 30 năm hiện đang nằm trong vùng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, một diễn biến có sức lan tỏa mạnh mẽ tới toàn bộ thị trường tài chính toàn cầu. Khi đường cong lợi suất dịch chuyển lên phía trên ở đoạn dài, mọi tài sản từ cổ phiếu, tiền tệ cho tới hàng hóa đều phải định giá lại theo một mức chiết khấu cao hơn.
Việc lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng mạnh hơn kỳ hạn 10 năm cho thấy thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng về chính sách tiền tệ trong ngắn hạn. Kỳ hạn 2 năm vốn nhạy cảm nhất với quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang, và mức tăng 4,6 điểm cơ bản phản ánh việc giới đầu tư đang đẩy cao khả năng Fed tiếp tục thắt chặt. Hiện thị trường phái sinh định giá khoảng 68% xác suất Fed nâng lãi suất trong tháng Mười, một con số đủ lớn để tạo ra áp lực bán tháo trên thị trường trái phiếu ngắn hạn và đẩy lợi suất lên.
Ở đoạn dài của đường cong, câu chuyện phức tạp hơn. Việc lợi suất 10 năm và 30 năm nằm trong vùng cao nhất nhiều năm không chỉ phản ánh kỳ vọng lãi suất mà còn phản ánh phần bù kỳ hạn mà nhà đầu tư yêu cầu để nắm giữ nợ chính phủ dài hạn. Những lo ngại về tình hình tài khóa, nguồn cung trái phiếu gia tăng để bù đắp thâm hụt ngân sách, cùng triển vọng lạm phát dai dẳng đang khiến thị trường đòi hỏi mức đền bù cao hơn. Đây là lý do vì sao lợi suất dài hạn có thể tăng ngay cả khi kỳ vọng về lãi suất chính sách không thay đổi nhiều, và cũng là lý do khiến diễn biến này trở nên khó đảo ngược trong ngắn hạn.
Các yếu tố cơ bản đằng sau đợt tăng này khá rõ ràng. Nền kinh tế Mỹ tiếp tục cho thấy sức chịu đựng vượt trội với tăng trưởng ổn định và thị trường lao động vững vàng, khiến lập luận về việc cần nới lỏng chính sách trở nên yếu ớt. Cùng lúc, giá dầu thô Brent vượt mốc 107 đô la một thùng do căng thẳng ở eo biển Hormuz làm gia tăng lo ngại lạm phát, càng củng cố quan điểm thắt chặt. Và phát biểu của Thống đốc Hammack rằng rủi ro lạm phát lớn nhất là sự hình thành tâm lý lạm phát đã truyền đi tín hiệu rõ ràng rằng Fed chưa muốn lùi bước, bất chấp áp lực từ thị trường.
Tác động của việc lợi suất tăng lan tỏa trên nhiều mặt trận. Thứ nhất, đồng USD được hưởng lợi khi chênh lệch lợi suất mở rộng có lợi cho Mỹ, đẩy chỉ số DXY lên gần đỉnh năm 2026 và chỉ còn cách đỉnh khoảng 0,7%. Thứ hai, giá vàng chịu áp lực nặng nề vì chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lời tăng lên; kim loại quý đã giảm xuống 4.142,32 đô la một ounce, mức thấp nhất trong bảy tuần. Thứ ba, cổ phiếu tăng trưởng chịu sức ép từ việc chiết khấu dòng tiền tương lai ở mức cao hơn, dù cho đến nay các chỉ số chính như S&P 500 vẫn khá kiên cường khi tăng 1,21% trong tuần trước và chỉ còn cách đỉnh lịch sử chưa đầy 1%. Thứ tư, chi phí vay của chính phủ và doanh nghiệp đều tăng, làm xói mòn triển vọng lợi nhuận và gia tăng áp lực lên các doanh nghiệp có đòn bẩy cao.
Điều đáng lưu ý là sự kiên cường của thị trường chứng khoán trong bối cảnh lợi suất tăng là một hiện tượng đáng chú ý. Chỉ số STOXX tăng 0,50% và Nikkei tăng 2,07%, cho thấy nhà đầu tư vẫn tin tưởng vào triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp bất chấp chi phí vốn cao hơn. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu phi rủi ro ngày càng cao và lợi nhuận cổ phiếu có thể trở thành điểm yếu nếu lợi suất tiếp tục leo thang, vì đến một ngưỡng nào đó, trái phiếu sẽ trở nên cạnh tranh hơn so với cổ phiếu.
Đối với nhà đầu tư, môi trường lợi suất cao hơn và neo lâu hơn đòi hỏi sự điều chỉnh trong phân bổ tài sản. Các vị thế nhạy cảm với lãi suất, đặc biệt là trái phiếu dài hạn và cổ phiếu tăng trưởng định giá cao, cần được đánh giá lại. Ngược lại, tài sản có lợi tức tiền mặt cao và các công cụ hưởng lợi từ đồng USD mạnh có thể trở nên hấp dẫn hơn. Điều quan trọng là theo dõi liệu lợi suất 10 năm có thiết lập đỉnh mới hay không, vì đây sẽ là biến số quyết định khẩu vị rủi ro của toàn thị trường trong những tuần tới và có thể định hình lại toàn bộ chiến lược đầu tư cho quý cuối năm.