Cặp tỷ giá USD/JPY đang là một trong những điểm nóng nhất của thị trường ngoại hối khi tăng liên tiếp năm phiên lên mức 158,83, buộc giới phân tích phải nâng cao cảnh báo về nguy cơ Nhật Bản can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối.
Ngân hàng UOB nhận định đồng yên đang ở trạng thái quá mua nghiêm trọng và nếu xu hướng tiếp diễn, áp lực sẽ hướng về vùng 159,60. Đây là vùng mà nhiều nhà giao dịch coi là ranh giới đỏ, bởi trong quá khứ các mức tương tự từng kích hoạt hành động từ Bộ Tài chính Nhật Bản.
Điểm đáng chú ý là câu chuyện không chỉ mang tính kỹ thuật. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi tiết lộ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ quan ngại về việc đồng yên yếu. Đây là một tín hiệu chính trị quan trọng, bởi khi Washington công khai quan tâm đến tỷ giá, áp lực lên Tokyo trong việc xử lý vấn đề càng lớn.
Ngay sau thông tin đó, USD/JPY đã hạ nhiệt trở lại dưới mức 158,50 trong phần còn lại của phiên. Sự đảo chiều nhanh cho thấy thị trường rất nhạy cảm với bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy các nhà hoạch định chính sách sẽ vào cuộc, dù chưa có bất kỳ động thái can thiệp chính thức nào được xác nhận.
Bối cảnh vĩ mô đẩy đồng yên xuống thấp là sự phân kỳ chính sách rõ rệt giữa hai bờ Thái Bình Dương. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 9 lên vùng 3,75%-4,00%, và các quan chức như Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland, bà Beth Hammack, vẫn khẳng định chính sách chưa đủ hạn chế. Khoảng cách lãi suất giữa hai nước duy trì ở mức rộng.
Xét về mặt kỹ thuật, mức 158,83 đánh dấu phiên tăng thứ năm liên tiếp của USD/JPY, một chuỗi tăng đủ dài để tạo ra tâm lý mở rộng xu hướng nhưng cũng đủ để tích lũy vị thế quá mua. Các chỉ báo động lượng ở vùng cực đại thường là điều kiện cần cho một đợt điều chỉnh mạnh, bất kể yếu tố cơ bản.
Giới đầu tư đang chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất cho rằng đồng yên còn tiếp tục suy yếu vì chênh lệch lãi suất, và họ nhắm tới mốc 159,60 như mục tiêu ngắn hạn. Nhóm thứ hai lo ngại can thiệp và đặt cược vào khả năng đảo chiều mạnh bất ngờ, một kịch bản từng gây tổn thất lớn cho các quỹ theo đuổi xu hướng.
Về mặt chiến lược, rủi ro can thiệp không đối xứng. Nếu Bộ Tài chính Nhật Bản hành động, mức giảm có thể rất nhanh và sâu, trong khi nếu họ không làm gì, mức tăng mất nhiều thời gian hơn để tích lũy. Đó là lý do nhiều nhà giao dịch giảm quy mô vị thế mua USD/JPY quanh vùng 159 và chốt lời sớm hơn bình thường.
Song song, các đồng tiền châu Á khác cũng chịu áp lực tương tự khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao. Đồng won Hàn Quốc, peso Philippines, rupee Ấn Độ và baht Thái đều suy yếu khi giá dầu cao hơn và lợi suất trái phiếu leo thang làm xói mòn khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư, theo nhận định của OCBC.
Ở những nơi khác, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc vẫn giữ Nhân dân tệ tương đối ổn định, còn USD/CNH đang củng cố sau khi tiến tới mức 6,7200, với rủi ro giảm hướng về 6,7330 theo đánh giá của UOB. Đồng đô la Singapore đứng vững quanh 1,2800 nhờ kỳ vọng Cơ quan Tiền tệ Singapore tiếp tục thắt chặt.
Có thể thấy, câu chuyện của đồng yên không đứng riêng lẻ mà nằm trong một bức tranh chung: đồng USD mạnh lên trên diện rộng khi Fed duy trì giọng điệu cứng rắn. Cho tới khi nào lợi suất Mỹ hạ nhiệt hoặc Nhật Bản hành động quyết liệt, cặp USD/JPY nhiều khả năng vẫn chịu áp lực tăng giá, nhưng đi kèm rủi ro điều chỉnh đột ngột ngày một lớn hơn.
Về mặt dòng vốn, sự suy yếu của đồng yên đang tạo ra một hiệu ứng quan trọng ít được chú ý. Các nhà đầu tư tổ chức Nhật Bản nắm giữ lượng lớn tài sản nước ngoài, và khi đồng nội tệ yếu đi, giá trị quy đổi của những tài sản này tăng lên trong báo cáo tài chính của họ. Hiệu ứng của cải tích cực này có thể khuyến khích dòng vốn tiếp tục chảy ra nước ngoài, gián tiếp gây thêm áp lực lên đồng yên.
Ngược lại, chi phí nhập khẩu tăng cao đang trực tiếp gây tổn thất cho các hộ gia đình Nhật Bản và các doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào nhập khẩu. Năng lượng, lương thực và nguyên vật liệu công nghiệp đều đắt hơn khi tính bằng yên. Đây là lý do mà áp lực chính trị nội bộ nhằm kiềm chế đà giảm của đồng nội tệ ngày càng lớn.
Một điểm nữa cần theo dõi là hành vi của giới đầu cơ. Khi các vị thế bán khống đồng yên trở nên quá đông đúc, bất kỳ tin tức nào gây bất ngờ đều có thể kích hoạt làn sóng mua lại để đóng vị thế, tạo ra những phiên tăng giá rất mạnh. Hiện tượng này từng xảy ra nhiều lần trong quá khứ và luôn gây ra biến động lớn trên toàn bộ thị trường ngoại hối khu vực.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu khu vực, việc đồng yên yếu có lợi cho xuất khẩu của Nhật Bản nhưng đồng thời làm tăng sức cạnh tranh về giá của hàng hóa Nhật trên thị trường thế giới. Điều này đặt các nhà sản xuất Hàn Quốc, Trung Quốc và Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam và Thái Lan, vào thế phải cân đối lại biên lợi nhuận trong quý tới. Chiến lược phòng hộ tỷ giá bằng công cụ phái sinh kỳ hạn sẽ trở thành lựa chọn cần thiết hơn bao giờ hết.