Trong hai ngày 23-24 tháng 9 năm 2026, thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ chứng kiến diễn biến đáng chú ý: lợi suất kỳ hạn 5 năm và 10 năm cùng vượt 5%, trong đó kỳ hạn 10 năm lên trên 5,09% và kỳ hạn 30 năm gần 5,39% – mức cao nhất trong nhiều năm. Đây không chỉ là sự kiện lãi suất mà là lực lượng đang định hình lại thị trường ngoại hối toàn cầu.
Nguyên nhân trực tiếp là PMI dịch vụ tháng 9 của Mỹ đạt 58,7, cao hơn nhiều so với dự báo 56,0; PMI sản xuất 57,0 so với dự báo 53,6; chỉ số tổng hợp 58,4. Thành phần việc làm mạnh nhất kể từ tháng 6/2022 và chi phí đầu vào cao nhất kể từ tháng 10/2022. Dữ liệu chỉ ra đồng thời tăng trưởng vững và lạm phát trở lại, khiến kỳ vọng Fed thắt chặt tăng lên.
Kết quả đấu giá 70 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 5 năm có lợi suất trúng thầu 5,033%, cao hơn lợi suất trước đấu giá 3,1 điểm cơ bản, so với mức trung bình 0,6 điểm cơ bản của sáu phiên trước – cho thấy người mua đòi hỏi mức bù rủi ro cao hơn rõ rệt.
Có ba kênh truyền dẫn tới ngoại hối. Thứ nhất là chênh lệch lãi suất: khi lợi suất tài sản phi rủi ro của Mỹ tăng, dòng vốn quay về USD và các đồng tiền khác chịu áp lực. Điều này giải thích vì sao EUR/USD giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 7, dù PMI tổng hợp khu vực eurozone đạt 53,1, cao hơn dự báo 51,5 và là mức tốt nhất kể từ tháng 4/2023. Thứ hai là khẩu vị rủi ro: lợi suất cao gây áp lực lên định giá cổ phiếu, và khi tài sản rủi ro điều chỉnh, các đồng tiền beta cao như AUD và NZD giảm trước. Thứ ba là carry trade: JPY và CHF với vai trò đồng tiền vay hút dòng vốn nhiều hơn.
Minh chứng cụ thể: USD/JPY trở lại trên 158 và giữ đường trung bình 200 ngày; EUR giảm mức thấp nhất nhiều tháng; GBP suy yếu rõ; AUD giảm từ 0,7118 xuống 0,7039; NZD xuống mức thấp nhất kể từ đầu tháng 7, gần biên dưới vùng 0,5600 hình thành từ tháng 4.
Câu hỏi tiếp theo là lợi suất trên 5% duy trì được bao lâu. Nếu lợi suất dài hạn tiếp tục tăng và gây áp lực đáng kể lên thị trường tín dụng hoặc cổ phiếu, Fed có thể phải điều chỉnh giọng điệu, khiến lợi suất đạt đỉnh và đảo chiều. Ngược lại, nếu dữ liệu vẫn mạnh, lợi suất còn dư địa tăng.
Với nhà giao dịch, nên theo dõi kết quả đấu giá trái phiếu, số liệu lạm phát và chênh lệch tín dụng doanh nghiệp – những chỉ báo này thường phát tín hiệu đảo chiều sớm hơn chính tỷ giá.