Trong khi đồng USD vẫn giữ sức mạnh trên diện rộng, các đồng tiền châu Á đang phải xoay xở giữa hai lực lượng trái chiều: áp lực từ chênh lệch lãi suất toàn cầu và hy vọng đến từ việc Mỹ và Trung Quốc gia hạn thỏa thuận ngừng áp thuế.
Tại Hội nghị thượng đỉnh ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã đồng ý kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại giữa hai nước thêm hai tháng. Thỏa thuận này không kèm theo bất kỳ đợt cắt giảm thuế mới nào, cũng không tạo ra cơ chế đối thoại về trí tuệ nhân tạo, và hạn chót ngày 10 tháng 1 trở thành sự kiện rủi ro tiếp theo đối với các tài sản nhạy cảm với thương mại.
Đại diện Thương mại Mỹ Greer cho biết hai bên đã đạt được thỏa thuận về một nhóm hàng hóa cụ thể mà họ có thể trao đổi với nhau. Dù chưa rõ chi tiết, tín hiệu này đủ để giới đầu tư khu vực giảm bớt quan ngại về một cuộc chiến thuế quan leo thang trước thềm các cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ.
Đối với Việt Nam, việc gia hạn thêm hai tháng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việt Nam là một trong những nền kinh tế hưởng lợi lớn trong giai đoạn đầu của cuộc thương chiến, khi dòng vốn sản xuất dịch chuyển khỏi Trung Quốc. Việc duy trì được sự ổn định trong quan hệ Mỹ và Trung Quốc sẽ giúp chuỗi cung ứng khu vực không bị đứt gãy đột ngột.
Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá USD/CNH đang củng cố sau khi từng tiến tới mức 6,7200. Ngân hàng UOB nhận định rủi ro giảm hướng về 6,7330, và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc vẫn giữ đồng Nhân dân tệ tương đối ổn định nhờ cơ chế điều hành tỷ giá linh hoạt có kiểm soát.
Tại Hàn Quốc, đồng won đã tăng giá đáng kể khi các nhà xuất khẩu bán đô la trước kỳ nghỉ Chuseok. Cụ thể, USD/KRW giảm từ khoảng 1.390 xuống 1.360. ING kỳ vọng thặng dư thương mại của Hàn Quốc sẽ tiếp tục mở rộng, dẫn dắt bởi xuất khẩu công nghệ và chất bán dẫn.
Ở chiều ngược lại, các đồng tiền như rupee Ấn Độ, peso Philippines, rupiah Indonesia và baht Thái đều suy yếu khi giá dầu cao hơn và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng làm xấu đi khẩu vị rủi ro. Ngân hàng OCBC nhấn mạnh diễn biến này, lưu ý rằng các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng như Thái Lan và Philippines chịu tác động kép từ chi phí nhập khẩu và dòng vốn chảy ra.
Rupee Ấn Độ đã nhiều lần kiểm định mốc 96,00 nhưng không thể vượt qua, với sự can thiệp rõ rệt của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ. Đây là ví dụ điển hình cho cách các ngân hàng trung ương châu Á quản lý biến động tỷ giá bằng dự trữ ngoại hối, thay vì để thị trường tự điều chỉnh hoàn toàn.
Có thể nói, các đồng tiền châu Á đang cùng lúc chịu ba áp lực: lợi suất trái phiếu Mỹ cao, giá dầu leo thang và rủi ro địa chính trị từ Trung Đông. Bất kỳ yếu tố nào trong ba yếu tố này đảo chiều đều có thể mang lại đợt phục hồi kỹ thuật cho các đồng tiền khu vực, nhưng chưa có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy điều đó sắp xảy ra.
Nhà đầu tư trong nước cần theo dõi ba chỉ báo chính: thứ nhất là lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ, hiện quanh 5,18-5,20% với ngưỡng cản 5,25-5,30%; thứ hai là hạn chót ngày 10 tháng 1 cho thỏa thuận thương mại; thứ ba là diễn biến giá dầu khi eo biển Hormuz chưa được mở lại.
Một yếu tố kỹ thuật đáng chú ý nữa là việc Trung Quốc bước vào kỳ nghỉ Tết Trung Thu, khiến sàn giao dịch trong nước đóng cửa và loại bỏ vai trò neo giá của thị trường onshore. Khi không còn hoạt động giao dịch tại Thượng Hải, việc định giá quặng sắt chuyển dịch sang Singapore, và các tài sản nhạy cảm với Trung Quốc trở nên biến động hơn. Tuần lễ Quốc khánh kéo dài tiếp theo sẽ càng làm gia tăng tình trạng này.
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đây là giai đoạn cần chú ý đặc biệt đến quản trị rủi ro tỷ giá. Việc đồng tiền mất giá so với đô la làm tăng chi phí nguyên vật liệu nhập khẩu nhưng lại hỗ trợ xuất khẩu. Các doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu cao sang thị trường Mỹ có thể được hưởng lợi ngắn hạn, trong khi các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu đầu vào cần tính toán lại giá thành.
Ở góc độ chính sách, việc duy trì dư địa dự trữ ngoại hối và phối hợp linh hoạt với các ngân hàng trung ương khu vực sẽ giúp hạn chế biến động quá mức. Mô hình của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, khi cơ quan này kiên trì bảo vệ mốc 96,00, là một ví dụ tham khảo cho các nước đang phát triển trong việc sử dụng can thiệp có mục tiêu thay vì để thị trường quyết định mọi biến động.
Về trung hạn, nếu Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận ổn định hơn và Fed bắt đầu hạ nhiệt lãi suất, các đồng tiền châu Á bao gồm đồng đồng có thể phục hồi đáng kể. Nhưng cho tới lúc đó, sự thận trọng vẫn là lựa chọn hợp lý cho cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Việc theo dõi sát ba chỉ báo nêu trên sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong các quyết định tài chính ngắn hạn.